Узроўні рэальнасці асяроддзя
Псіхалагічнае асяроддзе дарослага даволі выразна дзеліцца на пласты або ўзроўні розных ступеняў рэальнасці. Плоскасць рэальнасці можна сцісла охаракте¬ризовать як плоскасць «фактаў», якім прыпісваецца незалежнае ад жаданняў індывіда існаванне. Гэтае царства рэалістычных паводзін, непераадольных цяжкасцяў і т.д.
Меншай ступенню рэальнасці валодаюць мары і надзеі, нярэдка да гэтага жа ўзроўня рэальнасці ставіцца і ідэалогія. Дынамічна пластуй меншай ступені рэальнасці можна ахарактарызаваць як больш текучие72. Абмежаванні і бар'еры ока¬зываются тамака меней цвёрдымі. Мяжа паміж «Я» і асяроддзем таксама з'яўляецца тамака больш цякучай. У пласце меншай рэальнасці «кожны можа рабіць тое, што яму нра¬вится»73 .
Поўнае апісанне псіхалагічнага асяроддзя павінна заўсёды тлумачыць не толь¬ко структуру ўзроўня рэальнасці, але і структуру ўзроўняў ирреального. Калі рэальная си¬туация па нейкім чынніку становіцца занадта непрыемнай, напрыклад, з-за залішне моцнай напругі, то ўзнікае моцная тэндэнцыя перайсці з плоскасці реальнос¬ти у пласт ирреального (сыход у мары, ва ўяўленне або нават у хваробу).
70 Lewin К. Die Entwicklung der experimentellen Willenpsychologie und die Psychotherapie. Leipzig,
1929.