ную ролю ў канцэпцыі Фрэйда, цікавіць иас тут толькі ў сувязі з пытаннем аб сілах навакольнага поля. Гл.: Дембо Т. Указ. соч.
Яшчэ адно следства структуравання асяроддзя вядучай мэтай — з'яўленне ў вызначаных выпадках якія замяшчаюць целей69. Замяшчэнне гуляе ў дзяцей вельмі боль¬шую роля, — па ўсёй верагоднасці, вялікую, чым у дарослых. Маляня, якому хо¬чется стукнуць сабаку, але страшна гэта зрабіць, можа замест гэтага стукнуць держаще¬го яе на ланцужку ребенка70. Дарослыя звычайна самымі рознымі спосабамі использу¬ют магчымасць падавання дзіцяці якое замяшчае задавальнення і направле¬ния яго жаданняў на што замяшчаюць мэты. Як правіла, гэта выклікае менш праблем, чым простае забарона жаданага дзеяння. Іншым следствам забароны (у сілу оп¬ределенных цэласных структур, абмяркоўваць якія тут мы не маем возможнос¬ти) з'яўляецца ўтоенае або відавочнае процідзеянне або так званае негативистс-сёе паводзіны дзіцяці, пры якім замкне дарослага значна павялічвае псіхалагічную значнасць забароненага действия71.
Такога роду працэсы вельмі часта гуляюць істотную ролю ў няшчырых або дэманстратыўных паводзінах. Дзіця жадаў бы стукнуць іншага, але задавальняецца пагрозай; яму жадаецца падкінуць мяч вельмі высока і ён преувеличенно замахваецца.
У некаторых дзяцей — Лазар заве іх «дзеці жэсту» — тэндэнцыя замяшчаць рэальнае дзеянне або ўчынак жэстам настолькі моцная, што складае бросающу¬юся ў вочы чорту іх характару.
У цэлым межы паміж гульнёй і сур'ёзным, уяўленнем і рэальнасцю ў дзяцей значна больш цякучыя, чым у дарослых, і гэтыя сферы ў іх не так выразна, як у дарослых, аддзеленыя сябар ад сябра. Гэта звязана з той характарыстыкай психологичес¬кого асяроддзі, якую мы цяпер сцісла абгаворым.