гнуць толькі вельмі рэдка, і што ў любым выпадку для ўзрушанасці цікавасці мы заўсёды павінны дадаваць яшчэ нешта. Я далёкі ад таго, каб недаацэньваць значных практычных цяжкасцяў або лічыць, што такой змены побудительности можна дасягнуць заўсёды; аднак варта падкрэсліць, што «даданне» новых момантаў психоло¬гически можа дзейнічаць зусім па-іншаму, чым у акрэсленай вышэй сітуацыі.
Калі звязаць нялюбую дзейнасць з чымсьці, што дзіцяці падабаецца, напри¬мер, калі ўпрыгожыць чытанку рознакаляровымі малюначкамі, то прыемнае і непрыемнае могуць застацца аддзеленымі сябар ад сябра і існаваць проста побач сябар з сябрам. Аднак існуюць і такія формы ўключэння задання або паводзін у іншы кон¬текст, якія цалкам змяняюць сэнс задання, а тым самым і яго побудитель¬ность. Дзіця, які не жадае ёсць якое-небудзь страва, есць яго без усякіх дамаўленняў, калі яму трэба адкапаць гноміка са дна талеркі або калі лыжка з'яўляецца цягніком, за¬езжающим у дэпо рота. У такіх выпадках зыходнае дзеянне (ежа) становіцца несамостоя-нацельнай выканаўчай часткай шырэйшага цэласнага дзеяння (або проста павярхоўным пластом іншага дзеяння). І фундаментальны як для псіхалогіі ощу¬щений, так і для псіхалогіі дзеянняў і запатрабаванняў факт складаецца ў тым, што психо¬логическая рэальнасць і дзейснасць такога роду несамастойных частак опреде¬ляется першым чынам гэтым целым™. Для дзіцячай псіхалогіі гэтая акалічнасць асабліва

18 Агляд літаратуры можна знайсці ў: KqffkaK. DieGrundlagenderpsychischen Entwicklung. Osterwieck i. H.: Zickfeldt, 1921. і Kohler W. Gestalt Psychology. N.Y.: Liveright, 1929; у якасці эксперимен¬тального даследаванні, адмыслова прысвечанага целостностям дзеяння і целостностям сістэм запатрабаванняў, можна назваць: Birenbaum G. Das Vergessen einer Vorname // Psychologische Forschung. 1930. 13. S. 218-284.
важна, паколькі большае дынамічнае адзінства асобы дзіцяці ў меншай сте¬пени, чым у дарослага, дапушчае ізаляванне таго або іншага асобнага дзеяння ад іншых дзеянняў. Таму ў дзяцей асабліва важна, у якую душэўную вобласць, у якую цэласнасць адчуванняў уключана то або іншая асобная падзея.
Гэтая акалічнасць прыводзіць да таго, што ўключэнне задання ў іншую психи¬ческую вобласць (напрыклад, перанос дзеяння з вобласці «школьныя заданні» у об¬ласть «дзеянні, накіраваныя на дасягненне практычнай мэты») можа карэннай выявай змяніць сэнс і, такім чынам, побудительность самога гэтага дзеяння.
Ці прывядзе стварэнне новых узаемасувязяў да сапраўднай змены по¬будительности, шмат у чым зале