структуры сілавога поля ў канфліктнай сітуацыі ггорого тыпу можна прывесці выпадак з аднаго з маіх фільмаў: трохгадовы маль-шк жадае выбавіць з вады на бераг гумовага лебедзя, але баіцца воды. Лебедзю (Л), сак пазітыўнай валентнасці, адпавядае збежнае сілавое поле (мал. 12). На гэта ваўчку накладаецца іншае, звязанае з адмоўнай валентнасцю хваль (У). Існа-;твенно, што тут, як гэта часта бывае ў такога роды выпадках, велічыня сіл поля, юответствующих адмоўнай валентнасці, з павелічэннем адлегласці да гэтай у-юнтности памяншаецца значна хутчэй, чым велічыня сіл поля, якія адпавядаюць юложительной валентнасці. Зыходзячы з кірунку і велічыні сіл у розных ачках поля, можна зрабіць выснову, што дзіця будзе рухацца да кропкі Т, дзе юстигается раўнавага сіл. (Ва ўсіх астатніх кропках існуе выніковая :глею, вядучая ў канчатковым рахунку да Т.) У залежнасці ад бягучых ваганняў ситуа-ши, першым чынам ад больш або меней пагрозлівага выгляду хваль, гэтая кропка раўнавагі •о набліжаецца да вады, то выдаляецца ад яе. У выніку гэтых ваганняў кропкі рав-ювесия і дзіця то набліжаецца да вады, то адыходзіць назад.
Вернемся зараз да канфліктнай сітуацыі трэцяга тыпу і параўнальны яе з конф-шктом першага тыпу. Галоўнае адрозненне гэтых сітуацый паказана на мал. 13 і 14: у аб-IX выпадках у прасторы паміж валентнасцямі поля накладаюцца сябар на сябра, од-«да калі ў сітуацыі 1 існуе кропка ўстойлівай раўнавагі (кропка Т на мал. 13) ю стаўленню да руху ўбок (па лініі S), то ў сітуацыі 3 гэтая раўнавага не-'стойчиво (мал. 14). Іншымі словамі, у выпадку пагрозы пакарання (мал. 10) складыва¬йся сітуацыя, якая спараджае тэндэнцыю ўцячы ў бок — у адпаведнасці з яощной накіраванай убок выніковай сілай двух вектараў (vs і v). Соответ¬ственно, у такога роды сітуацыях дзіця заўсёды выходзіць з поля, калі толькі гэта-лу не перашкаджаюць іншыя акалічнасці. Адгэтуль варта, што для таго, каб уг-юзы пакарання была эфектыўнай, дзіця павінен быць акружаны бар'ерам такім >бразом, каб вынахад з сітуацыі быў магчымы толькі праз пакаранне або праз напаўненне непрыемнага задания54. Такім чынам, у дадатак да патрабавання вы-юлнить заданне неабходна абмежаваць волю руху дзіцяці, ствараючы

54 Трываласць бар'ера можа псіхалагічна задавацца ўладай дарослага, пачуццём гонару ре¬бенка або якія-небудзь іншым аналагічным фактарам (гл.: Левин К. Псіхалагічная сітуацыя на¬грады і пакаранні < Шарон. изд. З. 145-184>).

(фізічнымі або сацыяльнымі сродкамі) ситуа¬цию большага або меншага прымусу.
Маленькага дзіцяці супрацьстаянне ў конф¬