вознаграж¬дении як з педагагічнай, так і з псіхалагічнага пункта гледжання, напрошваецца наступнае пытанне: раней мы казалі аб тым, што ўжыванне пакарання і вознаг¬раждения актуальна тады, калі дарослы жадае заахвоціць дзіця да паводзін, ажыццяўленне якога не абумоўленае ніякай натуральнай схільнасцю. Але ў такога роды выпадках, нараўне з пакараннем і ўзнагародай, існуе яшчэ і тре¬тья магчымасць выклікаць жаданыя паводзіны — а менавіта, узбудзіць цікавасць і выз¬вать схільнасць да гэтых паводзін. Гэтую магчымасць асабліва падкрэслівае совре¬менная педагогіка. Пытанне складаецца ў тым, як мага ахарактарызаваць гэтую сітуацыю з пункта гледжання яе псіхалагічнай структуры. Для дэталёвага абмеркавання гэтага важнага і тэарэтычна вельмі цікавага пытання запатрабавалася бы асобная ра¬бота. Тутака ж я жадаю абмежавацца толькі некалькімі зацемкамі.
Абудзіць цікавасць да не які цікавіў дзіцяці дагэтуль прадмету або паводзінам можна шматлікімі спосабамі, у прыватнасці з дапамогай прыкладу або шляхам уключэння задання ў іншы кантэкст (напрыклад, можна вучыцца рахунку ў форме гульні ў краму) і т.п. Нярэдка цікавасць да таго або іншаму прадмету вызначаецца личнос¬тью пэўнага настаўніка.
Пытанне складаецца ў тым, ці сапраўды мы маем тут справа з принципиаль¬но іншымі сітуацыямі, чым абяцанне ўзнагароды і пагроза пакарання.
Зыходзячы з псіхалагічнага пункта гледжання, спачатку варта выказаць здагадку, што, напрыклад, сітуацыя, у якой дзіця лічыць толькі дзякуючы таму, што кахае гуляць у краму, аналагічная сітуацыі ўзнагароды: рахунак валодае негатыўнай побудительностью, але стаялая за ім мэта «гульня ў краму» падахвочвае дзіця счи¬тать (у такім разе сітуацыя будзе адпавядаць мал. 23).
Няма ніякіх сумневаў, што такія сітуацыі існуюць. Аднак у гэтым выпадку не дасягаецца тое, што складае псіхалагічную істу трэцяга шляху, а менавіта, змена побудительности самога прадмета. Тут захоўваецца тыповая для сітуацыі ўзнагароды тапалогія, першым чынам таму, што негатыўная побудительность рахунку застаецца нязменнай і толькі нараўне з ёй існуе другая, пазітыўная по¬будительность. Такім чынам, ніякай змены побудительности рахунку тут, па істоце, не адбываецца.
Аб педагогіцы цікавасці ў псіхалагічным сэнсе слова прамова можа ісці толь¬ко тады, калі атрымоўваецца сапраўды змяніць побудительность якое адпавядае дзеяння.
Тут можна запярэчыць, што такой змены побудительности самога прадмета можна дася