ць з таго факту, што павелічэннем сілы валентнасці паскорыць рашэнне задачы з абыходным шляхам нельга. Зразумела, занадта маленькая прывабнасць мэты дзейнічае неспрыяльна, паколькі дзіця ў гэтым выпадку будзе нядосыць залучаны ў рашэнне задачи39. Але пры уве¬личении валентнасці вышэй вызначанага ўзроўня, рашэнне задачы будзе не облег¬чаться, а, наадварот, абцяжарвацца. Бо ў гэтым выпадку сіла прыцягнення робіць пер¬воначальное рух у кірунку супраць сіл поля ўдвая цяжкім. Замест яго дзіця пачне з усіх сіл ажыццяўляць бессэнсоўныя афектыўныя дей¬ствия, накіраваныя на валентнасць (гл. ніжэй)40. Справа ў тым, што характэрнае для инсайта адхіленне і ўнутранае адцягненне ад валентнасці, гэтак спрыяльнае для ўспрымання ўсёй сітуацыі ў цэлым і, такім чынам, для пераструктуравання агульнага поля, становіцца тут значна больш цяжкім. Па гэтым жа чынніку обеща¬ние асабліва вялікай узнагароды або асабліва моцнага пакарання можа мяшаць ре¬шению інтэлектуальных задач.
Для больш старэйшых дзяцей з нармалёвым інтэлектам разгледжаныя приме¬ры задач з абыходнымі шляхамі не ўяўляюць цяжкасці, паколькі яны ўжо обла¬дают досыць поўным бачаннем такіх сітуацый або які адпавядае досведам. І ім больш не патрабуецца адмысловая інтэлектуальная праца для таго, каб под¬чинять свае рухі не прасторавым, а функцыянальным арыенцірам.
36 Lewin К. Die Auswirkung von Umweltkraften // 9th International Congress of Psychology. 1929.
Proceedings and papers. Princeton, N. J., 1930. P. 286-288.
37 Kohler W. Intelligenzpriifungen an Menschenaffen. Berlin, 1921 ние інтэлекту чалавекападобных малп // Гештальт-псіхалогія. М.: ACT, 1998. З. 33-278>.
38 Нярэдка гэтая трансфармацыя спачатку бывае няпоўнай, і пачатковая частка шляху апыняец