Вобласць волі руху. Сілы і палі сіл
Зыходнай перадумовай для разумення паводзін дзіцяці з'яўляецца опреде¬ление яго месцазнаходжання ў псіхалагічнай прасторы і яго вобласці волі рухаў, гэта значыць азначэнне тых абласцей, якія яму даступныя, і тых, якія псіхалагічна існуюць для яго, але яму недаступныя — ці то ў сілу особеннос¬тей сацыяльнай сітуацыі (забарона дарослага, перашкоды са боку іншых дзяцей і т.д.), ці то ў сілу абмежаванасці яго ўласных сацыяльных, фізічных і ин¬теллектуальных здольнасцяў. Памеры вобласці волі руху маюць реша¬ющее значэнне для ўсіх паводзін ребенка34.
Даступныя і недаступныя дзіцяці ў той або іншай кропцы асяроддзя психоди¬намические перасоўванні (квази-фізічныя, квази-сацыяльныя і квази-менталь-ные) можна ахарактарызаваць з дапамогай паняццяў тапалогіі — неколичественной матэматычнай дысцыпліны, мелай справа з магчымымі выглядамі сувязяў паміж «прасторамі» і іх часткамі.
У тым, што дакранаецца асяроддзі, асновай для каардынацыі паміж математи¬ческими і психодинамическими паняццямі з'яўляецца суаднясенне тапалагічнага «шляхі» і психодинамического «перасоўванні». Тапалагічнае апісанне вызначае, да якіх кропак вядуць розныя шляхі і якія вобласці гэтыя шляхі перасякаюць. Недоступ¬ные дзіцяці вобласці можна пазначыць з дапамогай бар'ераў паміж гэтымі абласцямі і суседнімі. Бар'ер як дынамічнае паняцце адпавядае матэматычнаму поня¬тию межы. Пры гэтым варта адрозніваць бар'еры рознай плотности35.
Фундаментальныя ўласцівасці сілавога поля
ДЛЯ ТАГО, каб в